Xác định hào biến, lập quẻ biến, hiểu ý nghĩa chuyển hoá và quy tắc đọc theo số hào biến.
Trong phương pháp gieo xu, không phải lúc nào quẻ cũng "tĩnh". Khi gieo được giá trị 6 (Lão Âm) hoặc 9 (Lão Dương), hào đó được gọi là hào biến — nó đang ở trạng thái cực đoan, sắp chuyển hoá sang đối lập. Lão Dương (9) biến thành Âm, Lão Âm (6) biến thành Dương. Đây chính là tinh thần cốt lõi của Kinh Dịch: mọi thứ ở cực điểm đều chuyển hoá.
Sau khi gieo xu 6 lần, bạn có 6 giá trị hào. Quét qua danh sách, hào nào có giá trị 6 hoặc 9 chính là hào biến. Ví dụ với kết quả gieo [8, 7, 9, 7, 6, 7]:
| Hào | Giá trị | Loại | Biến? |
|---|---|---|---|
| Hào 1 (dưới) | 8 | Thiếu Âm | Không |
| Hào 2 | 7 | Thiếu Dương | Không |
| Hào 3 | 9 | Lão Dương | ⚡ Biến → Âm |
| Hào 4 | 7 | Thiếu Dương | Không |
| Hào 5 | 6 | Lão Âm | ⚡ Biến → Dương |
| Hào 6 (trên) | 7 | Thiếu Dương | Không |
Trong ví dụ này, có 2 hào biến: hào 3 (Lão Dương → Âm) và hào 5 (Lão Âm → Dương).
Quẻ biến được tạo ra bằng cách đổi tất cả hào biến sang đối lập, giữ nguyên các hào tĩnh. Từ quẻ chính, đổi hào 3 từ Dương thành Âm, đổi hào 5 từ Âm thành Dương. Quẻ mới tạo thành chính là quẻ biến.
Quẻ chính phản ánh tình trạng hiện tại. Quẻ biến phản ánh xu hướng tương lai — hướng mà sự việc đang chuyển đến. Nếu quẻ chính hung nhưng quẻ biến cát, nghĩa là tình hình khó khăn sẽ dần cải thiện. Ngược lại, quẻ chính cát nhưng quẻ biến hung, cần cẩn thận vì thuận lợi hiện tại có thể không bền.
Tuỳ số lượng hào biến, cách đọc quẻ sẽ khác nhau. Đây là quy tắc của Chu Hy (朱熹), được đa số áp dụng:
| Số hào biến | Cách đọc |
|---|---|
| 0 hào | Đọc Quẻ Từ (Thoán Từ) của quẻ chính |
| 1 hào | Đọc Hào Từ của hào biến trong quẻ chính |
| 2 hào | Đọc Hào Từ 2 hào biến, ưu tiên hào trên |
| 3 hào | Đọc Quẻ Từ quẻ chính + Quẻ Từ quẻ biến |
| 4 hào | Đọc Hào Từ 2 hào KHÔNG biến trong quẻ biến |
| 5 hào | Đọc Hào Từ hào KHÔNG biến trong quẻ biến |
| 6 hào | Đặc biệt: Càn→Khôn đọc "Dụng cửu", Khôn→Càn đọc "Dụng lục", còn lại đọc Quẻ Từ quẻ biến |
Bạn đã sẵn sàng? Hãy kiểm tra kiến thức!
5 Quiz · Cần đạt ≥60% quiz để hoàn thành bài học
